Egzama Nedir ? Belirtileri ve Tedavisi

Egzama, toplumda sıkça karşılaşılan rahatsızlıklardan biridir. Pek çok alt türüne rastlanılan bir hastalıktır. Tıpta“dermatit” olarak isimlendirilen hastalık çocuklarda yaygın olarak da görülebilir. Rahatsız edici ve çirkin görünüşlü bir deri hastalığıdır ama tehlikeli olduğu söylenmez. Basit bir tedavi ile rahatça kontrol altına alınabildiği söylenmektedir. Her 10 kişiden birinin hayatının bir döneminde egzama geçirdiği tespit edilmiştir. Yaş, kuru, akut ve kronik olarak türleri vardır. En sık görülme şekli kızarmış deri üzerinde görülen kabarcıklardır. Bir çok safhadan geçerek oluşmaktadır.

Bu evreler ;

  • Kızarıklık
  • Kabarcık görülmesi
  • Akıntı
  • Parlaklık
  • Pullanma

Şeklinde sıralanabilir.

Egzama Nedir?


 

Egzama Nedir? (dermatit)   fazlasıyla yaygın olan bir cilt hastalığıdır. Aynı zamanda kesin tedavisi ve sebepleri tam olarak tıp camiasında belli olmayan bir hastalıktır. Cilt, vücut kaynaklı ya da çevresel faktörler kaynaklı savunmaya geçen iltihap tipide denebilir.  Ciltte kaşıntıya, döküntüye, kızarıklığa, kuruluğa ve çatlamaya sebep olur. Stres, sinirsel, alerjik, yağlı deri, temas egzaması gibi de türleri vardır. En yaygını ise ‘atopik egzama’dır.Egzama çoğunlukla; iltihaplı, kaşıntılı, kırmızı, çatlak, kuru ve akıntılı bir dönemden geçmektedir. Egzama daha sık olarak astımı olan , saman nezlesi olan kişilerde görülmektedir.

Sebepleri ve kesin tedavisi ile ilgili de tıp dünyasının net cevaplayamadığı bir rahatsızlıktır. En sık görülen türleri şu şekilde sıralanabilir.

  • Sinirsel
  • Alerjik
  • Yağlı deri
  • Temas Egzaması

En yaygın türü ise “Atopik Dermatit” olarak da bilinen, alerjik egzamadır ve daha çok kronik olduğu düşünülmektedir. Atopik kelimesi “farklı” anlamına gelmektedir. Deride meydana gelen farklılık dile getirilmektedir. Egzama türlerinden bazılarının tek bir sebebi olurken, bazılarının birden fazla sebebi olabilmektedirler. Egzamanın küçük çocuklarda görülme oranı da yüksektir fakat çocuk büyüdükçe kendiliğinden geçer. İnek sütü ile büyütülen çocuklarda egzama görülme oranının da yüksek olduğu gözlemlenmiştir.

BELİRTİLERİ NELERDİR ?


  • Egzama da iltihaplı deri bölgesinde kızarıklık ve kaşıntı görülebilir.
  • Sivilceye benzer oluşumlara benzemeye başlar
  • Yer yer su toplayabilir.
  • Egzamalı bölgede kaşıntı olur. ( Eğer bölge kaşınırsa egzama yayılır)
  • Egzamanın görülme sıklığı en çok başta ve yüzde görülür.
  • Egzamanın zamanına göre farklı döküntüler oluşabilir.

 

EGZEMA NEDEN OLUR ?


 

  • Çevresel Faktörler:Egzama cildi tahriş eden herhangi bir şeyden kaynaklanmış olabilir. Temas egzaması söz konusu olduğunda sabun, deterjan, şampuan, dezenfektan, çamaşır suyu, aseton, parfüm gibi sürekli maruz kalınan hafif veya daha güçlü tahriş etme özelliğine sahip maddelere karşı hassaslaşır. Bazen de hiçbir maddeye maruz kalmadan cildi kurutan ya da doğal yağını alan bir maddeye tepki verir. Kızarıklık, kuruma, çatlama ve kaşıntıya yol açar.
  • Alerjenler:Zehirli sarmaşık genel olarak alerjik egzamaya en çok yol açan sebeplerden birsidir. Nikel benzeri metaller, egzamaya yol açan alerjenler arasındadır. Bu tip egzamalar genellikle çocuk yaşlarında görülür. Bazı kişilerde ise yetişkinliğe kadar taşınır. Genellikle çocuklarda yiyecek alerjisi, yumurta, fıstık, çilek, süt hem çocuklarda hem yetişkinlerde ev tozu, kedi, köpek gibi hayvanlarda egzamaya neden olabilir.
  • Hava Koşulları:İklim egzamayı tetikleyen faktörlerden birisidir. Genellikle kış aylarında egzama şikâyeti artar. Soğuk hava ve nem oranı egzamayı tetikler. Mevsim geçişleri çoğu zaman tehlikelidir.
  • Genetik Faktörler:Bazı egzama türleri örneğin alerjik egzama anne ve babanın her ikisinde bulunması halinde çocukta %60-80 oranında bulunmaktadır. Vücut yatkın olursa çevresel faktörlerin etkilemesiyle hastalık tetiklenip ortaya çıkabilir. Bağışıklık sistemini etkileyen genler de herhangi bir durum söz konusu değilse egzama genler de olsa bile ortaya çıkmayabilir.
  • Stres:Stres ve endişeli ruh hali her türlü hastalığa sebep olduğu gibi egzamanın da nedenlerinden birisidir. Stres kaynaklı fiziksel olarak yansımalarını görürüz.

Kadınlardaki hormonsal değişmelerde vücut sırasında salgılanan ve seviyelerinin farklılaşmasından dolayı egzama daha yoğun görülmektedir. Regl ve hamilelik döneminde şikâyetler gittikçe artar.

Uzun sıcak banyo, sık sabunlama, kuru cilt terlemek, ani hava değişimi, toz kum gibi etkenlerde egzamaya sebep olmaktadır.

 

Egzamanın Tedavisi Nedir?


Egzama tehlikeli ve ağır bir hastalık değildir fakat dış görünüşe etki ettiği için rahatsız edici bir hastalıktır. En önemli unsurlardan birisi hastanın yarayı kaşımamasıdır. Bebeklerde bunu kontrol altına almak biraz daha kolaylaşmaktadır. Bebeğin eline eldiven geçirilerek bebeğin hassas olan bölgeyi istemsizce kaşıması engellenebilir.

 

– Egzaması olan kişilerin uçuğu olan kişilerden kesinlikle uzak durması gerekmektedir. Egzamalı deri uçuk virüsü olan “herpes simplekse“ karşı dirençsizdir ve enfeksiyonun yayılmasına sebep olabilir.

– Egzaması olan kişilerin çiçek aşısı olmaması gerekir. Normalde hiçbir zararı olmayan çiçek aşısı. Egzaması olan kişilerde ateşli hastalıklara yol açabilmektedir.

– Egzama geçirmiş olan kişilerin veya egzama hastası olan kişilerin derileri oldukça hassas olmaktadır. Bu yüzden bütün tahriş edici maddelerden uzak durmaları gerekmektedir.

– Egzama geçiren kişiler bu tür ortamlarda çalışmak zorunda kalırlarsa koruyucu ekipmanlarla çalışmaları oldukça önemlidir.

– Genç yaşta bu hastalığa yakalananlar veya geçirenler ise ilerde seçecekleri meslekleri bu durumu göz önüne alarak seçmeleri oldukça önemlidir.

– Egzamanın bir çok nedeni olduğu gibi eğer kişide egzamaya sebep madde veya alerjik durum ortaya çıkarılabilirse kişinin bu maddeden uzak durması da egzamanın önüne geçmek için önemli bir faktördür. Örneğin inek sütüne karşı alerjisi bulunan bir bebeğe inek sütü yerine keçi sütü veya süttozu verilmesi gibi.

 

Egzamanın vücutta en çok görülme tipleri ;


Egzama türüne göre vücutta görülme yerine göre farklılık gösterir.

  • El ve Yüz ‘de İrritan Kontakt Dermatit
  • El , Ayak ve Yüz ‘de Alerjik Kontakt Dermatit ,
  • Parmak laterallerin de Dishidrotik Dermatit , 
  • Güneş gören bölgeler de Fotosensitif Dermatit ,
  • Vücudun açıkta kalan bölümleri Fitofotokontakt Dermatit ,
  • Bebeklik döneminde yüzde, büyük çocuklarda kıvrım bölgelerinde Atopik Dermatit ,

Tipleri görülmektedir.

Egzama tedavisinde kullanılabilecek bir çok ilaç vardır. Kortizonlu ve çinko bileşimli deri merhemleri egzamalı bölgeye doktor tavsiyesi ve doktor kontrolünde uygulanır. Bu merhemler genel olarak deriyi tahriş ettiği için uzun süreli kullanımları önerilmemektedir. Ayrıca egzama bölgesinin kaşınmasını engellemek için antihistamik ilaçlarda kullanılabilmektedir. Günümüzde egzama tedavisi tam olarak yapılamamakta fakat rahatsızlığı azaltıcı ve kontrol altına alıcı yöntemler uygulanmaktadır.