Solunum sistemi nedir? Solunum Çeşitleri Nelerdir?

Solunum sistemi nedir? Solunum Çeşitleri Nelerdir?

Solunum sistemi nedir? Solunum Çeşitleri Nelerdir?

Biyoloji derslerinden de hatırlayabileceğiniz üzere, enerji cinsi olan ATP karşılanması amacıyla vücudun yaptığı oksijenden enerji üretme işlemine solunum adı verilir.

İnsan anatomisine faydalı olan oksijen alınır ve kirli kandaki karbondioksit kılcal damarlar yoluyla akciğere iletilir ve oradan diyafram hareketiyle akciğerlere basınç uygulanarak dışarı atılır. Böylece hem kan temizlenir hem de oksijen kullanılarak enerji ihtiyacı karşılanır.

Koştuğumuzda ya da hızlı yürüdüğümüzde nefes nefese kalmamızın sebebi tam olarak budur. Kaslar ve organlar daha fazla oksijene ihtiyaç duyar. Kalp daha hızlı kan pompalar ve akciğerler daha hızlı nefes alıp vererek kanı daha çabuk temizler, daha çabuk enerji sağlar. Kalp hızlı attığı için de sirkülasyon daha çabuk olur. Kısacası vücudunuz yaptığınız her şeye anlık tepki verebilecek inanılmaz bir yapıya sahiptir.

Yukarıda da bahsettiğimiz gibi yaşamın devamlılık sağlaması için enerji her zaman gereklidir. Yemiş olduğunuz yiyecekler ve içeceklerdeki besinler kana geçer. Nefes alarak kandaki bu besinleri oksijen yardımıyla yakarsınız. Bu solunum işlemine aracılık eden tüm organların bulunduğu listeye solunum sistemi adı verilir.

Solunum sistemi organlarının listesi;

  • Burun
  • Yutak
  • Gırtlak
  • Nefes borusu
  • Bronşlar
  • Akciğerler
  • Diyafram hareketleri (denebilir)

Solunum hızını etkileyen faktörler nelerdir?

  • Omuriliğinizdeki ve beyninizdeki soluklanma ayarı yapan sinir hücreleri
  • Vücudun o anki haline dayalı olarak enerji ihtiyacının ortaya çıkması
  • Korku,stres,heyecan gibi faktörler soluk alıp vermeyi etkilemektedir.

Nefes alıp verirken neler olur?

  • Göğüs kafesi genişlemektedir
  • Diyafram küçülür ve daralır
  • Akciğerlere hava dolup, büyürler
  • Nefes verilince göğüs kafesi küçülür
  • Diyafram büyür ve şişer, akciğerlere basınç uygular
  • Akciğerlerdeki hava basıncın etkisiyle dışarı atılır
  • Ciğerler küçülür ve söner
Solunum çeşitleri nelerdir?

Solunum 4 farklı şekilde gerçekleşir.

Deri Solunumu: Vücut yüzeyi nemli olan canlılarda gerçekleşen solunum olayıdır. Deri solunumunda Oksijen deriden içeri girerek yani Difüzyon yardımıyla içeri alınan hava aynı şekilde difüzyon yoluyla dışarı atılır.  İçeri difüzyon yardımıyla alınan oksijen dışarı karbondioksit(co2) olarak atılır. Deri solunumu hayvanlar aleminde görülür.

 

Trake Solunumu: Böceklerde, eklem bacaklı canlılarda, çok ayaklı ve kabuklu yapıya sahip canlılarda görülür. Trake: Doku hücrelerine kadar sokulmuş borulara denir.Tareke solunumunda oksijen vücudun çeşitli yerlerine aktarılır.

Solungaç Solunumu: Su içinde yaşayan canlılarda görülür. Balıklarda, kurbağalarda ve kabuklu su canlılarında görülür.

Akciğer Solunumu: Gelişmiş canlıların yapısında görülür. Örnek olarak isnanlar, kuşlar, memeliler ve hayvanlarda akciğer solunumu görülür. Akciğer solunumu oksijenli solunumdur. Solunum ağızdan içeri giren havayla başlar, içeri alınan oksijen tüm vücuda baloncuklar yardımıyla taşınır, aynı şekilde biriken karbondioksit dışarı atılır.

İç Solunum Nedir? Dış Solunum Nedir?
  • İç solunum
  • Dış solunum

 

İç solunum: Hücre içerisinde gelişen oksijen ve karbondioksit takasları sırasında oluşan olay yanmadır. Böylece iç solunum adını alır. Biyolojik olarak yapılanmış bu yanma olayları, organizma içerisindeki asıl solunumun temelleridir. Yaşamsal faaliyetlerin devam edebilmesi için gereken enerji ihtiyacını karşılayan olay tamamen iç solunumdur. Kan yoluyla hücre zarı ve hücre çeperinden giriş yapan besinler, vitaminler ve mineraller oksijen yordamıyla yakılır ve enerjiye dönüştürülür.

Dış solunum: Akciğerlerde bulunan kılcal damarlar, kirli kandaki karbondioksiti dışarı atmak için yer almaktadır. Buradaki kılcal damarlar sayesinde aynı zamanda havadan temiz oksijen alınır ve kana iletilir. Yapılan bu işlemlerin tam adı dış solunum olup, hücre içine girmeden önceki kısımdır.

Sözlük anlamı nedir?

Canlı olan her şeyde, oksijen çekip karbondioksit bırakma şeklinde görülen faaliyetlere yardım eden organlara solunum sistemi denir.

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here